PODCAST 016: TRẢI NGHIỆM NGẮN & WORKSHOP: CỐT LÕI ĐỊNH HÌNH GIÁ TRỊ THỰC CỦA MÔ HÌNH FARMSTAY Trong suốt hành trình tổ chức và dẫn dắt các đoàn "Xuyên Việt Farmstay", đi qua hàng trăm mô hình từ Bắc chí Nam, mình đã nhận ra một "điểm mù" vô cùng lớn mà đa số các chủ Farmstay tại Việt Nam đang mắc phải. Chúng ta thường dồn hết nguồn lực, tâm huyết và tài chính vào việc xây dựng cảnh quan, hạ tầng, phòng ốc, nhưng lại bỏ quên "linh hồn" thực sự của mô hình này. Bài học xương máu mà mình muốn chia sẻ với anh chị em hôm nay, đó là: Đừng chỉ bán chỗ ngủ. Hãy bán trải nghiệm. Và cụ thể hơn, chính những trải nghiệm ngắn (short experiences) và các buổi workshop mới là "mỏ vàng" tạo nên giá trị cốt lõi cho một Farmstay thành công.
- CÁI BẪY CỦA TƯ DUY "BÁN PHÒNG NGHỈ" Khi bắt đầu làm Farmstay, phản xạ tự nhiên của hầu hết mọi người là nghĩ ngay đến việc xây dựng phòng lưu trú (bungalow, homestay, nhà sàn...). Chúng ta lo lắng làm sao để phòng đẹp nhất, tiện nghi nhất, chăn êm nệm ấm nhất. Tuy nhiên, hãy thử đặt mình vào vị trí của khách hàng để tư duy lại vấn đề này. Khách hàng mục tiêu của du lịch Farmstay là ai? Họ thường là những người sống ở thành thị, có thu nhập tốt, sở hữu xe hơi riêng, và thậm chí, ngôi nhà của họ ở phố còn là biệt thự, là những căn hộ cao cấp với tiện nghi 5 sao. Câu hỏi đặt ra là: Liệu cái phòng nghỉ 3 sao, 4 sao ở giữa vườn của bạn có thực sự tiện nghi hơn ngôi nhà họ đang ở không? Câu trả lời thường là KHÔNG. Nếu khách hàng chỉ cần một chỗ ngủ tiện nghi, họ sẽ chọn resort 5 sao hoặc ở nhà cho khỏe. Họ lặn lội lái xe hàng trăm cây số về vùng quê, lên rừng, xuống biển không phải để tìm một giấc ngủ trong bốn bức tường bê tông hay gỗ kính. Họ đến vì những thứ mà cuộc sống đô thị và ngôi nhà sang trọng của họ KHÔNG CÓ. Đó là thiên nhiên, đó là văn hóa bản địa. Và quan trọng nhất, đó là những hoạt động trải nghiệm.
- ĐỊNH NGHĨA LẠI SẢN PHẨM FARMSTAY: TỪ "KHÔNG GIAN" ĐẾN "HOẠT ĐỘNG" Hiện trạng chung của Farmstay Việt Nam hiện nay là chúng ta đang làm rất tốt ở hai khâu: Không gian nông nghiệp: Có vườn, có cây, có hoa.Dịch vụ cơ bản: Có nơi ăn, chốn ở.Nhưng cái "chân kiềng" thứ ba, quan trọng nhất để giữ chân khách và khiến họ móc hầu bao, lại đang bị bỏ ngỏ: Hoạt động trải nghiệm (Experience Activities). Ở các quốc gia có nền du lịch nông nghiệp phát triển, họ không cạnh tranh bằng quy mô phòng ốc. Họ cạnh tranh bằng sự độc đáo của các trải nghiệm ngắn và workshop. Một Farmstay thành công là nơi mà ngay cả khi khách không ngủ lại (day-trip), họ vẫn có thể chi tiêu và tận hưởng trọn vẹn giá trị thông qua các hoạt động trong ngày. Nếu bạn chỉ có cái vỏ bọc là farm (nông trại) mà bên trong rỗng tuếch về hoạt động, thì khách đến check-in chụp vài tấm ảnh với hoa rồi đi về. Bạn không tạo ra được sự kết nối, không tạo ra được ký ức, và dĩ nhiên, doanh thu sẽ rất hạn chế.
- GIẢI MÃ "TRẢI NGHIỆM NGẮN" VÀ "WORKSHOP": CHÚNG TA BÁN CÁI GÌ? Vậy cụ thể "trải nghiệm" ở đây là gì? Đừng nghĩ nó là cái gì quá cao siêu hay vĩ mô. Nó bắt nguồn từ chính những gì chân thật nhất, bản địa nhất tại khu vườn của bạn. a. Trải nghiệm từ Nông sản và Giác quan: Du lịch Farmstay là du lịch của các giác quan. Hãy thiết kế những workshop ngắn đánh thức khứu giác, vị giác và xúc giác của khách hàng. Đó có thể là một buổi workshop làm tinh dầu, nơi khách tự tay hái thảo mộc và chưng cất mùi hương của riêng mình. Đó có thể là hoạt động thu hoạch và chế biến nông sản tại chỗ (farm-to-table). Đó là những buổi "thử nếm" (tasting) trà, cà phê, hay rượu địa phương, nơi khách được nghe câu chuyện về quy trình làm ra sản phẩm. b. Trải nghiệm Văn hóa bản địa: Khách du lịch hiện đại, đặc biệt là dòng khách cao cấp và khách quốc tế, đang khao khát loại hình "du lịch sâu sắc" (deep tourism). Họ không muốn cưỡi ngựa xem hoa. Họ muốn chạm vào văn hóa. Một Farmstay nằm giữa bản làng người dân tộc, hay một vùng quê có nghề truyền thống, cần phải trở thành "cầu nối" văn hóa. Hãy tổ chức những tour ngắn đi bộ vào làng (village trekking). Kết nối với nghệ nhân địa phương để khách cùng dệt vải, làm gốm, hay đơn giản là cùng nấu một món ăn truyền thống. Trình diễn và khôi phục các nét đẹp văn hóa, để khách không chỉ là người xem (viewer) mà là người tham gia (participant).
- CHỦ FARMSTAY PHẢI LÀ MỘT "NHÀ THIẾT KẾ TRẢI NGHIỆM" Đây là một yêu cầu bắt buộc và là một nấc thang mới cho các chủ Farmstay. Bạn không thể chỉ là một nông dân giỏi hay một quản lý khách sạn thạo việc. Bạn phải là một người biết kể chuyện và thiết kế cảm xúc. Để làm được điều này, không có cách nào khác là chính bạn phải "lao vào" trải nghiệm. Hãy tự mình thử làm du khách trên chính mảnh đất của mình. Hãy tự hỏi: Nếu mình là khách, mình làm hoạt động này có thấy vui không? Có học được gì mới không? Cảm xúc đọng lại là gì? Hãy quan sát xem khách hàng của mình – từ trẻ em đến người lớn tuổi – họ cười khi nào, họ chăm chú khi nào, và họ chán khi nào. Chỉ khi bạn thực sự thấu hiểu cảm xúc của khách hàng, bạn mới thiết kế được những workshop "chạm" đến trái tim họ. Một workshop thành công không cần quá cầu kỳ hay tốn kém, đôi khi chỉ là một không gian cắm lều đơn giản, một bếp lửa trại ấm cúng, nhưng được dẫn dắt bởi những câu chuyện hay và những hoạt động gắn kết ý nghĩa. KẾT LUẬN: THAY ĐỔI TƯ DUY ĐỂ ĐÓN ĐẦU LÀN SÓNG Du lịch trải nghiệm nông nghiệp không phải là trào lưu nhất thời, đó là xu hướng tất yếu của thế giới. Khi cuộc sống càng hiện đại, con người càng muốn tìm về những giá trị nguyên bản. Việt Nam chúng ta có 100 triệu dân, và nhu cầu về loại hình du lịch này sẽ bùng nổ trong thời gian tới. Nhưng "miếng bánh" này sẽ chỉ dành cho những ai biết cách làm đúng. Những Farmstay hời hợt, chỉ có "xác" mà không có "hồn", sẽ sớm bị đào thải. Vì vậy, lời khuyên chân thành của mình dành cho anh chị em đang và sẽ làm Farmstay: Hãy bớt lo lắng về việc phòng ốc có sang trọng bằng khách sạn 3, 4, 5 sao hay không. Hãy dành nguồn lực đó để nghiên cứu, sáng tạo ra các Trải nghiệm ngắn và Workshop độc đáo. Hãy biến tài nguyên bản địa (nông sản, văn hóa, con người) thành sản phẩm du lịch. Khi bạn làm tốt phần "trải nghiệm", khách sẽ đến. Khi khách đến và vui, họ sẽ ở lại. Và khi họ đã yêu mến trải nghiệm của bạn, thì việc họ ngủ lại trong một căn lều hay một căn phòng đơn sơ cũng trở thành một phần thi vị của chuyến đi, chứ không còn là sự so sánh về tiện nghi nữa. Hãy trở thành những người tiên phong định hình lại giá trị Farmstay Việt Nam bằng tư duy trải nghiệm. Chúc anh chị em thành công!
PODCAST 016: TRẢI NGHIỆM NGẮN & WORKSHOP: CỐT LÕI ĐỊNH HÌNH GIÁ TRỊ THỰC CỦA MÔ HÌNH FARMSTAY Trong suốt hành trình tổ chức và dẫn dắt các đoàn "Xuyên Việt Farmstay", đi qua hàng trăm mô hình từ Bắc chí Nam, mình đã nhận ra một "điểm mù" vô cùng lớn mà đa số các chủ Farmstay tại Việt Nam đang mắc phải. Chúng ta thường dồn hết nguồn lực, tâm huyết và tài chính vào việc xây dựng cảnh quan, hạ tầng, phòng ốc, nhưng lại bỏ quên "linh hồn" thực sự của mô hình này. Bài học xương máu mà mình muốn chia sẻ với anh chị em hôm nay, đó là: Đừng chỉ bán chỗ ngủ. Hãy bán trải nghiệm. Và cụ thể hơn, chính những trải nghiệm ngắn (short experiences) và các buổi workshop mới là "mỏ vàng" tạo nên giá trị cốt lõi cho một Farmstay thành công.
- CÁI BẪY CỦA TƯ DUY "BÁN PHÒNG NGHỈ" Khi bắt đầu làm Farmstay, phản xạ tự nhiên của hầu hết mọi người là nghĩ ngay đến việc xây dựng phòng lưu trú (bungalow, homestay, nhà sàn...). Chúng ta lo lắng làm sao để phòng đẹp nhất, tiện nghi nhất, chăn êm nệm ấm nhất. Tuy nhiên, hãy thử đặt mình vào vị trí của khách hàng để tư duy lại vấn đề này. Khách hàng mục tiêu của du lịch Farmstay là ai? Họ thường là những người sống ở thành thị, có thu nhập tốt, sở hữu xe hơi riêng, và thậm chí, ngôi nhà của họ ở phố còn là biệt thự, là những căn hộ cao cấp với tiện nghi 5 sao. Câu hỏi đặt ra là: Liệu cái phòng nghỉ 3 sao, 4 sao ở giữa vườn của bạn có thực sự tiện nghi hơn ngôi nhà họ đang ở không? Câu trả lời thường là KHÔNG. Nếu khách hàng chỉ cần một chỗ ngủ tiện nghi, họ sẽ chọn resort 5 sao hoặc ở nhà cho khỏe. Họ lặn lội lái xe hàng trăm cây số về vùng quê, lên rừng, xuống biển không phải để tìm một giấc ngủ trong bốn bức tường bê tông hay gỗ kính. Họ đến vì những thứ mà cuộc sống đô thị và ngôi nhà sang trọng của họ KHÔNG CÓ. Đó là thiên nhiên, đó là văn hóa bản địa. Và quan trọng nhất, đó là những hoạt động trải nghiệm.
- ĐỊNH NGHĨA LẠI SẢN PHẨM FARMSTAY: TỪ "KHÔNG GIAN" ĐẾN "HOẠT ĐỘNG" Hiện trạng chung của Farmstay Việt Nam hiện nay là chúng ta đang làm rất tốt ở hai khâu: Không gian nông nghiệp: Có vườn, có cây, có hoa.Dịch vụ cơ bản: Có nơi ăn, chốn ở.Nhưng cái "chân kiềng" thứ ba, quan trọng nhất để giữ chân khách và khiến họ móc hầu bao, lại đang bị bỏ ngỏ: Hoạt động trải nghiệm (Experience Activities). Ở các quốc gia có nền du lịch nông nghiệp phát triển, họ không cạnh tranh bằng quy mô phòng ốc. Họ cạnh tranh bằng sự độc đáo của các trải nghiệm ngắn và workshop. Một Farmstay thành công là nơi mà ngay cả khi khách không ngủ lại (day-trip), họ vẫn có thể chi tiêu và tận hưởng trọn vẹn giá trị thông qua các hoạt động trong ngày. Nếu bạn chỉ có cái vỏ bọc là farm (nông trại) mà bên trong rỗng tuếch về hoạt động, thì khách đến check-in chụp vài tấm ảnh với hoa rồi đi về. Bạn không tạo ra được sự kết nối, không tạo ra được ký ức, và dĩ nhiên, doanh thu sẽ rất hạn chế.
- GIẢI MÃ "TRẢI NGHIỆM NGẮN" VÀ "WORKSHOP": CHÚNG TA BÁN CÁI GÌ? Vậy cụ thể "trải nghiệm" ở đây là gì? Đừng nghĩ nó là cái gì quá cao siêu hay vĩ mô. Nó bắt nguồn từ chính những gì chân thật nhất, bản địa nhất tại khu vườn của bạn. a. Trải nghiệm từ Nông sản và Giác quan: Du lịch Farmstay là du lịch của các giác quan. Hãy thiết kế những workshop ngắn đánh thức khứu giác, vị giác và xúc giác của khách hàng. Đó có thể là một buổi workshop làm tinh dầu, nơi khách tự tay hái thảo mộc và chưng cất mùi hương của riêng mình. Đó có thể là hoạt động thu hoạch và chế biến nông sản tại chỗ (farm-to-table). Đó là những buổi "thử nếm" (tasting) trà, cà phê, hay rượu địa phương, nơi khách được nghe câu chuyện về quy trình làm ra sản phẩm. b. Trải nghiệm Văn hóa bản địa: Khách du lịch hiện đại, đặc biệt là dòng khách cao cấp và khách quốc tế, đang khao khát loại hình "du lịch sâu sắc" (deep tourism). Họ không muốn cưỡi ngựa xem hoa. Họ muốn chạm vào văn hóa. Một Farmstay nằm giữa bản làng người dân tộc, hay một vùng quê có nghề truyền thống, cần phải trở thành "cầu nối" văn hóa. Hãy tổ chức những tour ngắn đi bộ vào làng (village trekking). Kết nối với nghệ nhân địa phương để khách cùng dệt vải, làm gốm, hay đơn giản là cùng nấu một món ăn truyền thống. Trình diễn và khôi phục các nét đẹp văn hóa, để khách không chỉ là người xem (viewer) mà là người tham gia (participant).
- CHỦ FARMSTAY PHẢI LÀ MỘT "NHÀ THIẾT KẾ TRẢI NGHIỆM" Đây là một yêu cầu bắt buộc và là một nấc thang mới cho các chủ Farmstay. Bạn không thể chỉ là một nông dân giỏi hay một quản lý khách sạn thạo việc. Bạn phải là một người biết kể chuyện và thiết kế cảm xúc. Để làm được điều này, không có cách nào khác là chính bạn phải "lao vào" trải nghiệm. Hãy tự mình thử làm du khách trên chính mảnh đất của mình. Hãy tự hỏi: Nếu mình là khách, mình làm hoạt động này có thấy vui không? Có học được gì mới không? Cảm xúc đọng lại là gì? Hãy quan sát xem khách hàng của mình – từ trẻ em đến người lớn tuổi – họ cười khi nào, họ chăm chú khi nào, và họ chán khi nào. Chỉ khi bạn thực sự thấu hiểu cảm xúc của khách hàng, bạn mới thiết kế được những workshop "chạm" đến trái tim họ. Một workshop thành công không cần quá cầu kỳ hay tốn kém, đôi khi chỉ là một không gian cắm lều đơn giản, một bếp lửa trại ấm cúng, nhưng được dẫn dắt bởi những câu chuyện hay và những hoạt động gắn kết ý nghĩa. KẾT LUẬN: THAY ĐỔI TƯ DUY ĐỂ ĐÓN ĐẦU LÀN SÓNG Du lịch trải nghiệm nông nghiệp không phải là trào lưu nhất thời, đó là xu hướng tất yếu của thế giới. Khi cuộc sống càng hiện đại, con người càng muốn tìm về những giá trị nguyên bản. Việt Nam chúng ta có 100 triệu dân, và nhu cầu về loại hình du lịch này sẽ bùng nổ trong thời gian tới. Nhưng "miếng bánh" này sẽ chỉ dành cho những ai biết cách làm đúng. Những Farmstay hời hợt, chỉ có "xác" mà không có "hồn", sẽ sớm bị đào thải. Vì vậy, lời khuyên chân thành của mình dành cho anh chị em đang và sẽ làm Farmstay: Hãy bớt lo lắng về việc phòng ốc có sang trọng bằng khách sạn 3, 4, 5 sao hay không. Hãy dành nguồn lực đó để nghiên cứu, sáng tạo ra các Trải nghiệm ngắn và Workshop độc đáo. Hãy biến tài nguyên bản địa (nông sản, văn hóa, con người) thành sản phẩm du lịch. Khi bạn làm tốt phần "trải nghiệm", khách sẽ đến. Khi khách đến và vui, họ sẽ ở lại. Và khi họ đã yêu mến trải nghiệm của bạn, thì việc họ ngủ lại trong một căn lều hay một căn phòng đơn sơ cũng trở thành một phần thi vị của chuyến đi, chứ không còn là sự so sánh về tiện nghi nữa. Hãy trở thành những người tiên phong định hình lại giá trị Farmstay Việt Nam bằng tư duy trải nghiệm. Chúc anh chị em thành công!