Vườn Sâm Ngọc Linh

Giới thiệu

Vì sao đoàn dừng chân

• Vào vùng trồng sâm Ngọc Linh 200 ha trên độ cao hơn 1.800m, dưới tán rừng già nguyên sinh
• Hiểu quy trình gieo ươm, chăm sóc, thu hoạch sâm theo công nghệ Nhật Bản chuyển giao
• Nhìn một chuỗi giá trị khép kín: vùng trồng, nhân giống nuôi cấy mô, nhà máy chiết xuất
• Bài học thực tế về vốn dài hạn và chứng minh nguồn gốc cho dược liệu quý

Sâm Ngọc Linh: sản phẩm quốc gia mọc trong một vùng rất hẹp

Theo tư liệu Báo Dân Việt dẫn lại, cây sâm Ngọc Linh được phát hiện sáng 19/3/1973, trong chuyến công tác của đoàn cán bộ Ban Dân y Khu 5 do dược sĩ Đào Kim Long làm trưởng đoàn; tên gọi lấy theo chính ngọn núi nơi tìm thấy. Ngày 5/6/2017, Thủ tướng ký Quyết định 787/QĐ-TTg bổ sung sâm Ngọc Linh vào danh mục sản phẩm quốc gia.

Điều làm nên giá trị của sâm Ngọc Linh cũng là điều giới hạn nó: địa lý. Khi Cục Sở hữu trí tuệ cấp chỉ dẫn địa lý cho sâm củ Ngọc Linh năm 2016, vùng được bảo hộ nằm trên khối núi Ngọc Linh ở độ cao 1.800-2.500 mét, gồm xã Trà Linh (Nam Trà My) và hai xã Măng Ri, Ngọc Lây (Tu Mơ Rông). Vườn của Sâm Sâm Group nằm trong chính vùng đó.

Quy chế quản lý chỉ dẫn địa lý mà TP. Đà Nẵng ban hành tháng 9/2026 đặt thêm một ngưỡng thời gian: sâm củ mang chỉ dẫn địa lý "Ngọc Linh" phải từ 4 năm tuổi trở lên. Ở ngành này, có những thứ không thể mua tắt bằng tiền.

Độ cao, tán rừng và năm tháng: ba thứ không mua tắt được, cũng là ba thứ làm nên giá cây sâm.

Sâm Sâm Group: từ mùa trồng đầu thất bại đến chuỗi khép kín

Năm 2015, doanh nhân Nguyễn Đức Lực lập Công ty TNHH Sâm Sâm và đăng ký thuê dịch vụ môi trường rừng để trồng sâm. Theo Báo Đầu tư, công ty phải mất cả năm cùng chính quyền đến từng hộ thuyết phục người dân khoanh vùng sản xuất mới nhận được đất rừng; năm 2016, tỉnh Quảng Nam giao 10 ha tại xã Trà Linh.

Mùa trồng đầu tiên, hơn 10.000 cây sâm thất bại hoàn toàn vì không quản trị được nấm lá và hư củ. Sau đó, công ty vừa học tập quán trồng sâm của người dân Ngọc Linh, vừa theo học chuyên gia sâm trong nước, và mời chuyên gia Nhật Bản chuyển giao cách quản trị vùng trồng, giống, bệnh lý. Khi quy trình đã đứng được, vùng trồng mở lên 200 ha với 500.000 cây.

Từ vùng trồng, doanh nghiệp đi xuôi chuỗi giá trị: Trung tâm Công nghệ sinh học nhân giống bằng nuôi cấy mô in-vitro (quy trình tiếp nhận chuyển giao từ Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Nam), và nhà máy chiết xuất 120 tỷ đồng trên 2,5 ha tại KCN Tam Thăng, đi vào hoạt động giai đoạn 1 từ quý IV/2020. Báo Quảng Nam ghi nhận công ty đã đưa ra thị trường 10 sản phẩm có nguồn gốc từ sâm Ngọc Linh, nghiên cứu cùng các đơn vị như Trường Đại học Y dược TP. Hồ Chí Minh.

Ngày 7, đoàn chỉ ở vườn sâm gốc trên núi, không ghé trung tâm giống hay nhà máy. Nhưng biết cả chuỗi giúp thấy vai trò khu vườn: khâu chậm nhất, rủi ro nhất và khó sao chép nhất.

Mười nghìn cây đầu tiên mất trắng vì nấm lá và hư củ. Quy mô 200 ha bắt đầu từ một mùa thất bại.

Bài toán vốn và bài toán chứng minh hàng thật

Năm 2022, ông Lực nói với Báo Đầu tư về một nghịch lý: hạt giống sâm Ngọc Linh khi đó khoảng 150.000 đồng/hạt, củ tươi 5 năm tuổi 150-230 triệu đồng/kg, vùng trồng có giá trị hàng trăm tỷ đồng, nhưng doanh nghiệp vẫn khó vay ngân hàng vì không có tài sản thế chấp, cũng chưa có bảo hiểm cho loại cây đặc hữu này. Đó là con số doanh nghiệp nêu khi ấy, không phải giá tham chiếu hôm nay.

Tháng 5/2026, công ty ký hợp tác với PDA Group cho dự án trồng sâm ở thôn 2, xã Trà Linh, vốn dự kiến khoảng 200 tỷ đồng: Sâm Sâm góp quyền sử dụng đất dưới tán rừng cùng việc trồng, chăm sóc, bảo vệ; đối tác góp vốn hạ tầng, giống, nhân công và bao tiêu đầu ra. Giai đoạn 1 là 60.000 cây giống 1-2 năm tuổi trên gần 1 ha, kéo dài theo chu kỳ 5-6 năm. Người giữ đất và nghề, người giữ vốn và thị trường, mỗi bên làm phần mình mạnh.

Mặt còn lại là chứng minh nguồn gốc. Năm 2018, khi khánh thành Trung tâm Quốc gia nghiên cứu và phát triển sâm Ngọc Linh, Thủ tướng yêu cầu các nghiên cứu hướng vào phân biệt sâm thật, giả; VnExpress khi đó đưa tin bộ chỉ thị phân tử kiểm định đã hỗ trợ huyện Nam Trà My kiểm định tại các hội chợ sâm hàng tháng. Quy chế mới của Đà Nẵng đi thêm một bước: quyền dùng chỉ dẫn địa lý được ghi nhận theo số lượng cây sâm của từng tổ chức, cá nhân, để hạn chế dán nhãn vượt sản lượng thật. Sâm Sâm thuộc 3 doanh nghiệp lớn nhất được trao quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý này.

Tối cùng ngày, tại Dak Drinh Lodge, đoàn có Mini Talk #8 về tiềm năng du lịch sức khoẻ trong hệ sinh thái nông nghiệp và dược liệu Việt Nam; buổi trưa ở vườn sâm là chất liệu thực tế cho câu hỏi đó.

Với sản phẩm quý, người mua trả tiền cho cả khả năng chứng minh củ sâm từ đâu ra.

Bài học Hoạch Định

1. 1Cây trồng chu kỳ nhiều năm cần cấu trúc vốn riêng: khi tài sản lớn nhất nằm dưới tán rừng và khó thế chấp, hợp tác chia vai (bên giữ đất và nghề, bên góp vốn và bao tiêu) thực tế hơn chờ ngân hàng.
2. 2Với dược liệu quý, đầu tư vào khả năng chứng minh nguồn gốc (chỉ dẫn địa lý ghi theo số cây, kiểm định thật giả) là đầu tư vào chính giá bán, không phải chi phí phụ.
3. 3Kinh nghiệm hộ gia đình không tự thành quy trình doanh nghiệp: chuẩn hoá cách trồng, kiểm soát bệnh trước, rồi mới nhân quy mô.

Lịch trình tại Vườn Sâm Ngọc Linh

• 1Ghé đền thờ Thần Sâm, thắp nhang xin lên vườn sâm
• 2Tham quan vườn sâm Ngọc Linh dưới tán rừng già (11:00-13:00)
• 3Tìm hiểu quy trình gieo ươm, chăm sóc, thu hoạch sâm Ngọc Linh
• 4Ăn trưa tại vùng sâm trước khi đi tiếp Dak Drinh Lodge

Thông tin thực tế

Câu hỏi thường gặp

Farmstay & điểm đến khác tại Trung Trung Bộ